Du Lịch Bắc Ninh-Mão điền

Tour Du Lịch Bắc Ninh - Bao năm qua, “Làng Đại học” - Mão Điền (Thuận Thành) nổi danh khắp nơi về truyền thống hiếu học, khoa bảng với tỷ lệ học sinh đỗ vào các trường Đại học, Cao đẳng hàng năm cao nhất cả nước. Nhưng không chỉ có thế, người Mão Điền còn tự hào về phong thổ mảnh đất quê hương và nguồn gốc con dân của vùng đất quê Vua - làng Báng.
Giếng Cả nay đã trở thành ao, nằm cạnh tuyến đường trục chính của xã Mão Điền bây giờ.
Về Mão Điền, được các bậc cao niên trong làng kể lại rằng: Đối với Quốc gia, năm 1010 là năm có nhiều sự kiện lịch sử trọng đại, là năm đức vua anh minh Lý Thái Tổ đã dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Đối với xã Mão Điền, đó còn là năm thành lập làng mà người thúc đẩy sự kiện này cũng chính là vua Lý Thái Tổ. Mùa xuân năm 1010, xa giá nhà vua đến châu Cổ Pháp, yết lăng Thái hậu, ban tiền, lụa cho các kỳ lão và trưng dụng vài mươi dặm đất để làm Cấm địa sơn lăng. Với số ruộng đất to lớn được nhà vua trưng dụng nên một bộ phận người dân ở làng Báng (Đình Bảng bây giờ) xuôi theo dòng sông Đuống di cư xuống phía Nam và chọn làng Thuỵ Mão làm nơi định cư… Các bậc cao niên cũng đưa ra nhiều lý do để minh chứng, khẳng định người dân làng Báng đã an cư lạc nghiệp tại xã Mão Điền ngày nay mà không phải vị trí khác. Trong đó, một lý do được người dân các thế hệ thay nhau truyền lại với niềm tự hào riêng có chính là huyệt đất quý, là phong thổ Mão Điền, là giải đất hình con rồng nằm từ đầu làng (xóm Bàng) đến xóm Nội cuối làng. Đầu rồng hướng về phía Bắc. Mắt rồng là giếng Cả, nước trong leo lẻo. Miệng rồng là giếng Ngòi. Rốn rồng là giếng Chùa. Hai giếng này quanh năm không bao giờ cạn nước. Đuôi rồng là giếng Nội, luôn luôn vẫy vùng nên lúc nào nước cũng đục ngầu. Theo con mắt người xưa, Mão Điền đủ tiêu chuẩn vùng đất “Sơn thuỷ hữu tình”, lưng dựa núi Thiên Thai, mặt hướng ra dòng sông Đuống hiền hoà. Cũng chính những đặc trưng riêng có, rất đáng tự hào của phong thổ Mão Điền đã thôi thúc cố nhà văn Nguyễn Duy Hợp dành nhiều tâm sức tìm tòi, nghiên cứu biên soạn cuốn sách “Phong thổ Mão Điền”, xuất bản năm 2001 như một lời tri ân với vùng đất quê hương. Đó cũng là một trong những công trình nghiên cứu để đời của cố nhà văn người làng Chằm.
Buổi đầu đặt chân đến mảnh đất này, người dân di cư đã gặp không ít khó khăn. Đầu tiên là va chạm với người dân bản địa. Sau đó là cuộc đấu tranh sinh tồn gian khó và dai dẳng với thiên nhiên. Canh tác, sản xuất và sinh sống trên vùng đất trũng nên người dân phải lấy đất, vượt thổ, đắp nền nhà mà dấu tích để lại là hệ thống ao, hồ dày đặc khắp xóm làng. Lợi dụng những ao đó mà người Mão Điền đã làm nên những chuyện thần kỳ, mở mang, phát triển bằng nghề nuôi ươm cá giống và sau này trở thành các mô hình VAC hiện đại. Trải qua hàng trăm năm gian lao, thử thách, đến khoảng thế kỷ 15-16, Mão Điền là nơi “đất lành chim đậu”, người dân khắp nơi tìm về sinh cơ lập nghiệp, mang theo những phong tục, tập quán khác nhau, hình thành một nếp sống văn hoá đa dạng. Cũng bởi thế mà ở Mão Điền bây giờ có tới hơn 60 dòng họ. Diện tích ruộng đất vốn đã chật lại càng hạn hẹp hơn, phần lớn dân nghèo ít ruộng phải cày thuê cuốc mướn rồi kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau. Sự vất vả, cực nhọc của cuộc mưu sinh đã hun đúc trong suy nghĩ người dân Mão Điền tinh thần đèn sách, họ hiểu rằng chỉ bằng con đường học tập mới có thể cải thiện được cuộc sống hiện tại. Sự học được mọi người dân đề cao, nhà nhà, người người nuôi con ăn học, thành tài, tạo một phong trào rộng khắp, hình thành nếp nghĩ, nếp sống văn hoá, khoa bảng gắn với thương hiệu “Làng Đại học”.

Trong khi cả nước đang sẵn sàng tâm thế náo nức chào đón Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội bằng nhiều hoạt động sôi nổi trên mọi lĩnh vực đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục… thì ở Mão Điền, hơn chục ngàn dân cũng đang háo hức mừng quê hương tròn 1000 năm tuổi bằng một bề dày thành tích học tập hiếm có. Năm 2000, Mão Điền chỉ có 70 học sinh đỗ ĐH, CĐ thì con số này đã tăng đều các năm: Năm 2001 là 71. Năm  2002 là 78. Năm 2003 là 91. Năm 2004 là 98. Năm 2005 lên 110. Năm 2006 tăng hơn gấp đôi, là 213. Năm 2007 là 145. Năm 2008 lên 197. Đặc biệt theo thống kê đến tháng 9-2009 toàn xã đã có 235 học sinh đỗ ĐH, CĐ, tăng gấp ba lần so với năm 2000. Đó cũng là một điều kỳ diệu mà người dân Mão Điền đã làm được trong thế kỷ mới.
Khoảng vài chục năm về trước, khi vẫn còn Miếu thờ thần Giếng ngay sát giếng Cả, người dân đã phát hiện thấy có dòng chữ “Thiên tư gia thuỵ”, thời vua Lý Cao Tông bằng chữ Hán trên tường của ngôi Miếu. Vì vậy, các bậc cao niên trong làng hiện nay đang có nguyện vọng, mong muốn được chính quyền các cấp quan tâm, đầu tư tôn tạo lại một số công trình mang dấu tích thời Lý mà tiêu biểu là khu vực mắt rồng - giếng Cả, coi đó như một hoạt động để Mão Điền đón chào Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội và cũng là để mừng quê hương tròn một nghìn tuổi.
Bài viết có sử dụng tư liệu trong cuốn “Phong thổ Mão Điền” của cố nhà văn Nguyễn Duy Hợp.

Danh Lam Thắng Cảnh
























































Dịch Vụ Du Lịch