Du Lịch Bắc Ninh-đình Vật Mão điền

Tour Du Lịch Bắc Ninh - Vốn không phải là vùng đất truyền thống của những lò Vật gia truyền như Tri Nhị (Gia Bình) hay Việt Hùng (Quế Võ), cũng chẳng phải quê hương sản sinh ra các đô vật nổi tiếng nhưng ở Mão Điền (Thuận Thành) xưa kia đã từng có một ngôi đình vật với lối kiến trúc độc đáo, bề thế, quy mô nhất vùng và từng được xem là biểu tượng của tinh thần thượng võ xứ Kinh Bắc.
Ông giáo Nguyễn Xuân Sáu, 77 tuổi là người am hiểu chữ Hán nhất trong xã kể rằng: Ngày xưa, Đình vật cùng với cổng làng, giếng làng, bia lốc, gốc đa, cây gạo là cả một hệ thống thiết chế gắn kết tạo nên vẻ đẹp đặc trưng riêng của làng quê Mão Điền. Trước cửa đình là một sân cỏ rộng, có cảnh quan đẹp và thoáng mát. Khu đất rộng hơn 1 mẫu bao quanh là những hàng cây gạo già, phía xa là đồng ruộng mênh mông, bát ngát.Đình Vật của làng ngày xưa được thiết kế theo lối kiến trúc cổ, kiểu chữ Đinh gồm một chuôi vồ hậu cung để thờ Thành Hoàng làng và bảy gian bái đường rộng lớn, có 2 đao cong vút, nền lát gạch bát tràng, đóng cửa đinh, hai bên Đông – Tây có nhà Tả vu và Hữu vu là nơi để mỗi khi có việc thì hội đồng 2 làng (làng Đông và làng Đoài) sẽ bàn bạc, tiếp đón khách và cũng là trụ sở để 2 làng thảo luận, thống nhất công việc tổ chức trước, trong và sau khi diễn ra Hội vật.Trong ngôi đình vật, những người có vốn chữ Hán ở làng còn tìm thấy đôi câu đối minh chứng cho sự tồn tại của Hội vật là: “Nhị xã hội thông chiêu văn chiêu vật/ Ức niên phụng tự tại Miếu tại Đình” được dịch thành: Hai xã mở hội đón văn đón vật/ Nghìn năm thờ phụng tại Miếu tại Đình. Nội dung văn tự trong tấm Bia lốc được dựng từ thời Lê Dụ Tông cũng ghi chép rất rõ, một mặt nêu cảnh đẹp của làng, mặt còn lạị viết tiêu chuẩn kích thước của sân vật cũng như nội quy thi đấu, giải vật.Theo các bậc cao niên trong làng truyền lại, tuy không phải là đất vật sở hữu những lò vật gia truyền nổi tiếng như một số địa phương khác nhưng Hội vật làng Chằm lại xuất hiện từ rất lâu đời gắn liền với sự tích ba vị Thành Hoàng của làng. Đó là ba tướng họ Chu có công phò Lê diệt Mạc. Khi nhà Lê thất thế, ba vị tướng cũng tuẫn tiết theo vua. Sau đó người dân Mão Điền đã tôn lập làm Thành Hoàng làng, xây dựng Đình vật ngay cạnh ngôi đình luyện quân của ba vị tướng và hàng năm tổ chức Hội vật giống như một nghi thức lễ Thánh nhằm nêu cao tinh thần thượng võ của cư dân làm nông nghiệp.Thường thì Hội vật được tổ chức thành lệ bốn năm một lần, dân hai làng mở hội chung vào ngày 17 tháng Giêng. Sau khi làm lễ tế, rước Thánh thì tổ chức thi đấu vật, đốt cây bông, hát Chèo, Ca trù, Quan họ cùng nhiều trò chơi dân gian… Hội vật xưa thường diễn ra vài ngày, có khi một tuần hay kéo dài cả tháng, thu hút sự tham gia của đông đảo đô vật trong và ngoài làng, áp dụng quy định chặt chẽ, nghiêm ngặt có đủ các vòng sơ khảo, chung khảo. Người cầm trịch phải am hiểu luật thi đấu, có tiếng công bằng. Giải thưởng tuy chỉ là một số đồ dùng sinh hoạt như chiếc thau đồng, đôi khăn mặt, tấm vải điều… nhưng đô vật từ khắp nơi với đủ thành phần, lứa tuổi cũng tìm về tỷ thí, so tài.Trong quan niệm của người dân Mão Điền xưa tin rằng, năm nào có đông đô vật ghi danh tỷ thí thì chắc chắn năm đó mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, người dân làm ăn gặp nhiều may mắn.Cách nay khoảng hơn nửa thế kỷ, sau khi dỡ bỏ Đình vật để xây trường học, người dân hai làng Đông và Đoài đã xây dựng một ngôi đình riêng của làng mình nhưng có điểm chung là cùng thờ ba vị Thành Hoàng. Từ đó, Hội Vật cũng được thay bằng hai Hội làng còn gọi là Hội đình Đoài vào ngày 4-2 và Hội đình Đông vào ngày 7-2 âm lịch.Ông Nguyễn Công Lượng, xóm Hậu (Mão Điền) – người đang trông coi ở Đình Đông cho biết: Trong ngày hội của cả hai làng vẫn còn duy trì tổ chức môn đấu vật nhưng quy mô, nghi thức, thể lệ cũng như số lượng đô vật đăng ký tham dự không đông đảo, hoành tráng như Hội vật xưa kia. Ở hội làng Đông thường ba năm tổ chức thi đấu vật một lần, mời trọng tài trên tỉnh về cầm trịch. Trước khi bước vào các trận đấu, tranh giải thì bao giờ cũng có một cặp đô vật cao tuổi trong làng bước ra sới để vật giao lưu, sau đó mới đến các thanh niên trẻ tham gia tỷ thí. Mặc dù số lượng đô vật về tham dự, so tài ngày càng ít và thưa vắng, sân sới cũng không rộng và nhiều như xưa nhưng nhắc đến hội vật, người dân Mão Điền nay vẫn mang một cảm xúc với niềm háo hức riêng.

Danh Lam Thắng Cảnh
























































Dịch Vụ Du Lịch