Du Lịch Bắc Ninh-Di Tích Miếu Chúng Sinh

Tour Du Lịch Bắc Ninh - Thôn Bình Ngô Chơ, xã An Bình (Thuận Thành), nằm ở phần giữa dải bình độ cao của xã Bình Ngô thời xưa, theo phong thuỷ gọi dải bình độ này là thế đất hình con rồng. Phần giữa này có những mỏm nhô lên cao thành hình những quả đồi thấp hiện nay vẫn còn nhận rõ. Đứng trên mỏm cao nhất nhìn ra xung quanh đồng trũng phong cảnh thật đẹp. 
Trận lụt năm 1971 cho thấy độ cao của nó tương đương độ cao mặt đê đại hà. Chất đất bề mặt những mỏm đồi này là đất sỏi ong đỏ. Đây đó còn sót lại vài bụi sim, mua, cỏ gianh đặc trưng của vùng đồi núi. Tại sườn thấp phía nam những mỏm đồi cao này là hai công trình tâm linh quan trọng của thôn, đó là chùa Phúc Lâm và miếu Chúng Sinh. Theo người già ở thôn, có nhiều chuyện về di tích miếu Chúng Sinh nơi mỏm cao nhất này.
Chuyện rằng, thời xa xưa đất Bình Ngô học giỏi nhưng không có người đỗ đạt. Vào thời Lê Thánh Tông có vị hàn nho làng Bình Ngô tên là Nguyễn Đạt Tế thường mang sách vở lên đồi cây học bài. Có lần chàng mệt quá, gặp lúc gió mát thổi về liền thiêm thiếp ngủ. Trong giấc ngủ say thấy có vị thần nhân tự xưng là Trinh quốc công Phạm Tử Hư thời Lý báo trước đây ta làm nhiều việc thiện, ba năm ngủ tại mộ thầy học nên được Ngọc Hoàng cho đỗ đạt hiển vinh. Nay nếu các người ham học mà không chăm làm việc thiện thì khó cảm động được lòng trời đỗ đạt đâu đến phần.
Tỉnh dậy, chàng hàn nho tìm bạn bè trong xã kể lại giấc mơ lạ. Các bạn học đều cho việc đó là chí lí chí tình, lại có gương đời xưa sáng tỏ, họ liền ra sức làm việc thiện. Bấy giờ trẻ con thường chết yểu bị người nhà bó chiếu ném ra bãi hoang, học trò Bình Ngô lượm về chôn cất nơi đồi cao Bình Ngô. Lại có toán cướp từ bên kia sông tràn sang bị dân làng phục đánh tan ở gần khu đồi cao. Chúng chạy tháo thân bỏ mặc số bị chết lại. Học trò Bình Ngô lại rủ nhau thu lượm chôn cất tử tế.
Do số người chết vô thừa nhận đã khá nhiều, học trò Bình Ngô lại góp tiền dựng ngôi miếu nhỏ ba gian có hậu cung để thờ cúng chung cho tất cả những người chết vô thừa nhận kia. Dân làng gọi là miếu Chúng Sinh. Khu đồi cao cảnh đẹp và đầy lòng nhân này cũng được gọi là Bãi Miếu, hay Đồi Miếu (thường nói chệch là Miễu). Hằng năm vào các ngày đầu hè, cuối hè và rằm tháng bảy dân làng Bình Ngô đều tổ chức cúng cầu mát cho các vong linh vô chủ.
Sau khi ngôi miếu dựng lên thì học trò Bình Ngô bắt đầu có người đỗ đạt. Mở đầu là cụ Nguyễn Đạt Tế nhà ở gần chân đồi Miếu. Cụ đỗ tiến sĩ khoa thi 1469 thời Lê Thánh Tông, làm quan đến chức thị lang bộ Lễ. Khoa thi 1484 sau đó có cụ Nguyễn Quang Bật đỗ trạng nguyên khi mới 21 tuổi, làm quan đến Đô ngự sử phụ chính đại thần. Do ứng nghiệm giấc mơ của học trò Bình Ngô làm việc thiện cảm động lòng trời mà đỗ đạt, dân làng gọi miếu Chúng Sinh tên mới là Hàn Lâm Sở (nơi khởi nguồn của các vị hàn lâm tiến sĩ).
Sau này Bình Ngô còn có nhiều người đỗ đạt hiển vinh là Nguyễn Trùng Quang (đỗ năm 1535), Nguyễn Lượng Thái (đỗ trạng nguyên năm 1553), Nguyễn Viết Cử (đỗ năm 1646), Nguyễn Tá Chính (đỗ năm 1844). Bình Ngô nổi tiếng là đất khoa bảng với hai trạng nguyên, bốn tiến sĩ và nhiều cử nhân, tú tài.
  Đồi Miếu còn góp phần bảo vệ xóm làng tránh cơn hồng thuỷ vỡ đê sông Đuống. Năm đó vỡ đê Ngọ Xá, cách làng chỉ một cánh đồng rộng, nước xối về gặp đồi cao vòng ra xoáy thành vực sâu, nay là Vực Đìa. Người dân truyền lại bảo chỉ có sức núi mới ngăn chặn được dòng nước dữ năm ấy. Hiểm hoạ vỡ đê luôn thường trực nên dân làng truyền nhau phải gìn giữ đồi Miếu nguyên trạng cho muôn đời.
Vậy mà thời gian biến cải, ngôi miếu và ngọn đồi đã có lần suýt bị “xẻo thịt”. Sau thời thi cử Hán học chấm dứt, miếu bị người ta phá lấy gỗ gạch làm việc khác. Đồi thì bị người ta lấy đất lấp ao tôn nền. Một phần đồi thì bị xẻ làm đường ra đồng cho thẳng cho rộng. Trước tình trạng đồi Miếu bị lấy đất trộm nghiêm trọng, dân thôn Bình Ngô Chợ đã huy động người ra canh gác giữ đất và báo cáo lên chính quyền xã can thiệp. Từ đấy đồi Miếu mới được yên. Và ngôi miếu Chúng Sinh cũng lại được phục dựng để ghi nhớ truyền thống nhân nghĩa, khoa bảng của địa phương.
Hiện miếu được dựng lại đúng trên nền cũ, kích thước gần nguyên trạng. Di tích còn lại của ngôi miếu chỉ có con chó đá chôn hở đầu trước cửa miếu. Ngọn đồi cao phía sau được trồng cây lấy gỗ xanh tốt. Từ đỉnh đồi nhìn phong cảnh thấy cầu Hồ bên trái, núi Thiên Thai bên phải cảm tưởng chỉ cách một tầm tay với. Giữa vùng đồng chiêm trũng, ngọn đồi Miếu tuy không rộng không cao nhưng cũng đủ điểm xuyết cho phong cảnh thêm phần đẹp và lạ hơn thật đáng bảo tồn cho muôn đời sau.

Danh Lam Thắng Cảnh
























































Dịch Vụ Du Lịch